Πολιτισμός

«Ποιο είναι το καθοριστικό στοιχείο που ορίζει την συλλογική μας ταυτότητα;», «Τι είναι αυτό που λειτουργεί ως «σήμα κατατεθέν» για τις πόλεις και τις χώρες;», «Όταν ένας ξένος ακούει τη λέξη Ελλάδα ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σκέφτεται;». Αν προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε τέτοια ερωτήματα, η λέξη Πολιτισμός είτε με την έννοια της πολιτιστικής κληρονομιάς είτε με την έννοια της πολιτιστικής δημιουργίας, είναι το σημείο αναφοράς.

Αν αναρωτηθούμε βλέποντας το θέμα από μία άλλη, πιο πρακτική οπτική: «Πόσες πόλεις ανά τον κόσμο ζουν από τα αρχαιολογικά τους μνημεία και τα μουσεία τους;», «Πόσες πόλεις στο εξωτερικό ενισχύονται από τα Φεστιβάλ, τις Όπερες και τα Θέατρα τους;», «Πόσοι άνθρωποι και πόσων ειδικοτήτων εργάζονται γύρω από τον Πολιτισμό;», θα διαπιστώσουμε το μέγεθος της ανθρώπινης δραστηριότητας και της ενέργειας που επενδύεται στο χώρο αυτό.

Αντί όμως ο Πολιτισμός να αντιμετωπίζεται ως δυναμικός παράγοντας προόδου, δημιουργίας, ανάπτυξης και ευημερίας, αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία μάλλον ως πολυτέλεια, ως μέρος των δημόσιων δαπανών και όχι ως μοχλός πνευματικής και οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό άλλωστε φαίνεται και από το ελάχιστο ποσοστό που καλύπτει στον κρατικό προϋπολογισμό καθώς επίσης και από τον εύκολο και άκριτο χαρακτηρισμό των δαπανών και των επενδύσεων για τον Πολιτισμό ως περιττές.

Ταυτόχρονα ακούμε συχνά φράσεις «κλισέ» για τη βαρύτητα του Πολιτισμού ως βασικού στοιχείου που καθορίζει την ταυτότητα της χώρας μας όπως «ο Πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας», «το ελληνικό τρίπτυχο Πολιτισμός - θάλασσα - ήλιος», «οι Έλληνες του Πνεύματος μας κάνουν υπερήφανους διεθνώς», "η Ευρώπη οφείλει στην Ελλάδα επειδή είναι το λίκνο του δυτικού Πολιτισμού".

Έτσι δημιουργείται στη δημόσια σφαίρα μια έντονη αντίφαση που την ακολουθεί ένας προβληματισμός γύρω από το γιατί αυτή η υψηλή ρητορική δεν γίνεται πράξη και γιατί η εκάστοτε ηγεσία δεν επενδύει ουσιαστικά στο πεδίο Πολιτισμός.

Η παρούσα ιστορική στιγμή όμως, που απαιτεί συστράτευση όλων των δυνάμεων προκειμένου η χώρα να βγει από την πρωτόγνωρη κρίση που βιώνει, είναι μια ευκαιρία για να δούμε τον Πολιτισμό μέσα από άλλο πρίσμα.

Υπό τις συνθήκες της οικονομικής ύφεσης, που δεν αποτελεί ελληνικό πρόβλημα αλλά παγκόσμιο με τις επιπτώσεις της να εκτείνονται σε όλο το εύρος της κοινωνίας, η επιλογή Πολιτισμός, ως νευραλγικός τομέας για την ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο περιφερειών και δήμων, μπορεί να ανταποκριθεί σε στόχους με επίκεντρο την ίδια την κοινωνία όπως:

α) να δώσει νέα ώθηση και να αναβαθμίσει την ποιότητα της ζωής μας μέσα από τη δυνατότητα πρόσβασης σε ατομικά και συλλογικά επιτεύγματα τέχνης και πολιτισμού, ιστορικά και σύγχρονα, υλικά και άυλα,

β) να συμβάλλει καθοριστικά στο συνολικό πνευματικό μας επίπεδο ενισχύοντας την Παιδεία η οποία μακροπρόσθεμα αποτελεί τον κυριότερο μοχλό ανάπτυξης και προόδου μιας κοινωνίας,

γ) να αποτελέσει πλατφόρμα σύγχρονης έκφρασης και δημιουργικότητας των πολιτών και των φορέων μέσα σε ένα πλαίσιο στήριξης και προβολής κάθε δυναμικής πολιτιστικής προσπάθειας,

δ) να συνεισφέρει άμεσα στην πραγματική οικονομία, ειδικά σε επίπεδο πόλεων, μέσα από τη δραστηριότητα των πολιτιστικών οργανισμών,

ε) να στηρίξει καθοριστικά τον ελληνικό Τουρισμό, άρα και την οικονομία σε εθνικό επίπεδο, μέσω της ορθολογικής εκμετάλλευσης, ανάπτυξής και αειφορίας του πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας,

στ) να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή, τη συνεννόηση, τη δικτύωση και τη διεύρυνση των κοινωνικών σχέσεων μέσα από συλλογικές δημιουργικές προσπάθειες, μέσω της δραστηριοποίησης και της οργάνωσης του χρόνου (εργασιακού, οικογενειακού, εκπαιδευτικού, ελεύθερου χρόνου) των πολιτών σε δράσεις προάσπισης του δημόσιου συμφέροντος όπως η λειτουργία των ανοιχτών πολέων.

Τα παραπάνω μεγέθη είναι κρίσιμα γιατί διαπερνούν την πολιτισμική μας ταυτότητα δημιουργώντας και αντανακλώντας αξίες που τελικά επηρεάζουν την ίδια την καθημερινότητά μας ως πολίτες, το ίδιο μας το παρόν και το μέλλον ως χώρα.

Μέσα από αυτή την οπτική η Πολιτεία θα πρέπει να επενδύσει στον Πολιτισμό με τη ενίσχυση των πολιτιστικών θεσμών και υποδομών και κυρίως με στοχευμένες και ολοκληρωμένες πολιτικές που θα περιλαμβάνουν από τη μια την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και από την άλλη τη στήριξη και την ανάδειξη και προβολή της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής και το άνοιγμά τους προς την κοινωνία.

Γιατί σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, με τεράστια πολιτιστική κληρονομιά και ανθρώπινο δυναμικό που σφίζει από δημιουργικότητα και επιθυμία για έκφραση, ο Πολιτισμός, στην κρίσιμη περίοδο που διανύουμε, μπορεί να αποτελέσει σημαντική παράμετρο ανασυγκρότησης και να αποδειχθεί ένα πολύτιμο κεφάλαιο που δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο.

sounio-enothtapolitismos

 

theatrolarisas-enotitapolitismos

 

img-1

 

pneysta-enothtapolitismos

 

synaylia-enothtapolitismos

 

θοδωρης

 

Tα τελευταίανέα

Εικόνες & Video

100
λόγοι